(5844 odsłon)
1.
Prawidłowe oświetlenie stanowiska pracy (nauki) jest najistotniejszym elementem umożliwiającym osiągnięcie właściwej efektywności pracownika (ucznia) w tym zakresie. Słabe oświetlenie stanowiska pracy (nauki) wymaga wzmożonego wysiłku, stwarza poczucie jednostajności, wywołuje stan melancholii, przygnębienia, apatii. Zbyt małe natężenie oświetlenia stanowisk pracy (nauki), a szczególnie przejść, korytarzy, schodów itp. jest bardzo częstą przyczyną wypadków w miejscu pracy (nauki). Ponadto niewystarczające oświetlenie może być powodem wzrostu ciężkości pracy (nauki), gdyż pracownicy (uczniowie) są zmuszeni do powtarzania czynności w celu usunięcia błędów popełnionych z powodu złego oświetlenia.
Niedostateczne oświetlenie stanowiska pracy (nauki) zwiększ uczucie senności i znużenia, pogarszając samopoczucie pracownika (ucznia) i wydajność jego pracy (nauki). Światło ma szczególne właściwości aktywizujące i jest najbardziej fizjologicznym sposobem zwiększania zdolności do pracy (nauki).
Obok nieodpowiedniej intensywności oświetlenia - nierównomierność rozmieszczenia oświetlenia jest najczęstszym błędem, powodującym konieczność dostosowania szerokości źrenicy do zmieniającego się natężenia oświetlenia, co w rezultacie prowadzi do szybko narastającego zmęczenia mięśni ocznych i obniżenia ostrości widzenia. Szczególnie niekorzystne są olśnienia, wywołane odbijaniem się promieni światła od błyszczących powierzchni.
Najwięcej badań z zakresu wpływu oświetlenia na funkcjonowanie pracowników (uczniów) dotyczyło zależności między natężeniem oświetlenia a wydajnością pracy (nauki), przy czym różnice wydajności sięgały nawet 30%. Stwierdzono przy tym, że poprawa oświetlenia poprawiła nie tylko wyniki pracy (nauki) wymagającej sprawności percepcji (rozpoznawania liter), ale również zwiększyła sprawność psychomotoryczną (poprawa precyzji ruchów ręki).
Wymagana wielkość natężenia oświetlenia dostosowana jest do specyfiki pracy (nauki) na danym stanowisku, do rodzaju zadań i ich precyzji. Wszelkie normy w niewielkim stopniu uwzględniają indywidualne różnice występujące wśród pracowników (uczniów). Najważniejszą przyczyną zróżnicowania zapotrzebowania na natężenie oświetlenia jest wiek pracowników (uczniów). Osoby w średnim wieku mają taką samą sprawność widzenia jak osoby młode przy znacznie wyższych wartościach oświetlenia. Natomiast osoby starsze, mimo wzrostu natężenia oświetlenia nie osiągają takiej sprawności wzroku jak osoby młode.
2.
Ogromną rolę w kształtowaniu środowiska pracy (nauki) odgrywają barwy. Są one wykorzystywane do zmniejszania wypadkowości, polepszania warunków pracy i zwiększania jej wydajności. Barwy stanowią jedną z cech światła i są z nim związane, przez stwarzanie kontrastu pozwalają człowiekowi na identyfikację przedmiotów i powierzchni, zwracają uwagę i wywołują określone stany psychiczne. Barwy, a w szczególności ich połączenia, są niezwykle istotne dla zapewnienia odpowiedniej czytelności napisów. Na przykład stwierdzono, że najlepszą czytelność ma niebieski napis na białym tle, a przy innych kolejno wymienianych kombinacjach coraz bardziej zmniejsza się czytelność: czarny na żółtym, zielony na białym, czarny na białym, zielony na czerwonym, czerwony na zielonym, czerwony na białym, pomarańczowy na czarnym, czarny na purpurowym.
Barwy zostały wykorzystane do rozróżniania funkcji wielu elementów stanowiska pracy (nauki) przez przyciąganie uwagi i zwrócenie jej na ich rolę i zagrożenie. Na przykład: niebezpieczeństwo sygnalizowane jest barwą czerwoną, zwrócenie uwagi na możliwość upadku lub urazu - żółtą, przejście lub transport - czarną i białą, części wystające - czarną i pomarańczową.
Stwierdzono również barwy wywołują pewne reakcje emocjonalne. Na przykład: ożywienie i podniecenie związane są z barwą czerwoną, poczucie bezpieczeństwa i wygody - niebieską, niepokój - z pomarańczową, przygnębienie i zniechęcenie - z brązową, wesołość - z żółtą. Stosowanie konkretnych barw w przemyśle jest obecnie bardzo rozbudowaną dziedziną wiedzy.
PODSUMOWANIE
Właściwe warunki oświetlenia w środowisku pracy (nauki) w bardzo istotny sposób wpływają na jakość i komfort pracy wzrokowej, co w konsekwencji wpływa na zminimalizowanie możliwości popełniania błędów a więc zwiększenie wydajności pracy (nauki).
Autorką publikacji jest:
mgr Eugenia Kubczak
Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących
we Wrześni
Konsultacja medyczna:
lek. med. Paweł Paciorkowski
Strona główna
Gości: 16